Knesset Press Release • Enero 28, 2026
Panukalang Batas sa Karapatan ng Mag-aaral, Tinatalakay sa Knesset
Jerusalem – Tinalakay ng Education, Culture and Sports Committee ng Knesset, sa pamumuno ni MK Tzvi Sukkot (Religious Zionism), ang Students’ Rights Bill (Amendment—Separate Study Tracks), 2024, bilang paghahanda sa ikalawa at ikatlong pagbasa nito.
Ang panukalang batas ay naglalayong bigyan ng karapatan ang mga institusyon ng mas mataas na edukasyon na magkaroon ng hiwalay na mga klase para sa mga lalaki at babaeng mag-aaral na nais nito para sa advanced academic degrees. Sa bersyong inaprubahan para sa unang pagbasa, ang paghihiwalay ay para lamang sa mga silid-aralan. Gayunpaman, sa kasalukuyang talakayan, tinanggal ang salitang “lamang” sa kahilingan ng nag-akda ng bill, si MK Limor Sonn Har Melech (Otzma Yehudit).
Ayon kay MK Sonn Har Melech, ang panukalang batas ay makatutulong sa mga kababaihan mula sa mga sektor na hindi pa lubos na umuunlad. “Ang kinaiinisan ng mga tumututol sa bill ay sinisira nito ang hegemonya, at ngayon ay babaliin natin iyon. Ang bill na ito ay magbibigay ng tunay na pagkakapantay-pantay ng karapatan para sa mga kababaihan na kasalukuyang nahaharap sa ‘glass ceiling’,” pahayag niya.
Sa mainit na debate, mariing pinuna ng oposisyon ang panukala, sinabing makapipinsala ito sa mga kababaihan. “Hindi lang tayo nito isinusulong, ibinabalik tayo nito sa Middle Ages,” sabi ni MK Merav Ben Ari (Yesh Atid). “Nakapipinsala ito sa akademikong mundo dahil kulang na tayo sa silid-aralan, mga propesor, at laboratoryo. Sa ganitong paraan, kukuha sila ng mga hindi kasing-husay na lecturer. Dagdag pa rito, ang karapatan sa akademikong edukasyon sa isang demokratikong bansa ay hindi isang pangunahing karapatan.”
Idinagdag ni MK Merav Michaeli (Labor), “Minamarkahan muli ang mga kababaihan bilang problema.” Samantala, sinabi ni MK Adi Ezuz (Yesh Atid), “Nagt-troll na naman ang Gobyerno, at sa pagkakataong ito ay sa kapinsalaan ng mga kababaihan.”
Tinanggihan naman ni MK Yosef Taieb (Shas) ang mga paratang, “Ayaw ninyong makipag-integrate ang mga Haredim. Gusto ninyong maging hindi na Haredi ang mga Haredim.”
Mariing tinutulan ni committee chair MK Sukkot ang mga pahayag ng oposisyon. “Ito ay isang pagpapakita ng pagkukunwari. Sa Estado ng Israel, may mga hiwalay na kaganapan na ginaganap buong araw at buong gabi. Mayroon ding hiwalay na mga paaralan at mga kaganapang pangkultura. Ang pagtatangka na sabihin sa napakaraming populasyon sa Israel na ‘mas alam namin’ ay pangmamaliit. Ito ay sekular na pamimilit—isang fundamentalist na relihiyon na sumasakop sa Estado ng Israel. Sinusubukan ninyong ipataw ang inyong paraan ng pamumuhay sa amin, at sa lahat ng paggalang, iyon ang eksaktong kabaligtaran ng karapatan at kalayaan. Iba ang inyong sukatan ng pagpapahalaga sa akin. Hindi ako gagawa ng isang bagay na makapipinsala sa inyong paniniwala, at inaasahan ko ang pareho mula sa inyo.”
Itinuro naman ni MK Simon Davidson (Yesh Atid) ang mga pagkakaiba sa mga bersyon ng panukalang batas. “Sa halip na hiwalay na mga study track, isinulat ninyo ang ‘studies,’ na nangangahulugang ito ay bukas sa anumang uri ng pag-aaral, sa lahat ng faculties. Naiintindihan niyo ba ang kinakailangang puhunang pang-ekonomiya? Sa mga pag-aaral sa medisina, kakailanganin nila ng hiwalay na mga laboratoryo. Bukod pa rito, ang naunang salita ay nagsasaad na ang paghihiwalay ay ‘lamang sa mga silid-aralan’ at tinanggal ninyo ang salitang ‘lamang.’ Isa sa pinakamahalagang bagay sa akademya ay ang pakikipagtagpo sa iba at ang papel nito bilang ‘melting pot,’ at iyon ay napakahalaga para sa lipunang Israeli. Kung gagawin ninyo ang mga ‘ghettoized studies’ na ito, sa huli ay darating ang isang babae upang magtrabaho sa pangkalahatang publiko at sasabihin niyang hindi siya gagamot sa isang lalaki. Ito ay isang pasistang bill ng isang pasistang partido.”
Ayon kay Prof. Orna Kupferman ng Hebrew University, “Ako ang namamahala sa integrasyon ng mga Haredim sa aming [institusyon]. Nang magsimula ang mga hiwalay na track para sa bachelor’s degree studies, lahat ng masasamang bagay na inisip namin tungkol sa mga programang ito ay nagkatotoo, at ngayon ay mas magiging malala ito sa master’s degree studies. Mayroong napakalaking gastos para sa bachelor’s degree studies—kailangan naming triplehin ang lahat ng lecture, na may klase para sa lahat, klase para sa mga babae, at klase para sa mga lalaki. Sa isang hiwalay na track, ang mga Haredim ay nakakakuha ng mas mababang kalidad na produkto, halimbawa, mga doctoral student na nagturo ng social work studies sa Mivchar College, sa halip na mga senior lecturer na nagturo sa pangkalahatang track. Nangyari ang pareho sa timog Israel; nang makita nilang may kakulangan sa mga nars, nagpadala sila ng mga Haredi na kababaihan na [madaling manipulahin] sa mga pag-aaral sa nursing sa timog, sa halip na pagbutihin ang mga kondisyon.”
Sinabi naman ni Oshra Danoch, isang Haredi na babae na sumuporta sa panukalang batas, “Ang bill na ito ay nagdadala ng tunay na magandang balita sa Estado ng Israel. Lahat ng pagtatangka na pigilan kami at [pilitin] kaming isuko ang aming mga halaga ay hindi magtatagumpay.”
Mahalagang tandaan na ang isang desisyon ng Korte Suprema noong 2021 ay inaprubahan ang balangkas ng Council for Higher Education para sa integrasyon ng populasyong Haredi sa akademya, kabilang ang mga hiwalay na klase para sa undergraduate studies, upang mapataas ang integrasyon ng populasyong Haredi sa sistema ng mas mataas na edukasyon. Sa akademikong taon 2023/24, 17,405 estudyante na nagtapos sa mga institusyong pang-edukasyon ng Haredi ang pumasok sa mga institusyon ng mas mataas na edukasyon, kung saan 3,090 ang nag-aaral sa mga master’s degree program.